ออกแบบ KPI เชิงกลยุทธ์ ธุรกิจโลจิสติกส์และขนส่งสินค้า

หมายเหตุ: บทความนี้เป็น ตัวอย่างเชิงสมมติ เพื่อแสดงแนวคิดการออกแบบ KPI เชิงกลยุทธ์ ไม่ใช่ข้อมูลลูกค้าจริง ตัวเลขและชื่อบริษัทถูกสร้างขึ้นเพื่อการเรียนรู้

เมื่อยอดขายโต แต่กำไรกลับนิ่ง

สมมติให้ “บริษัท ไทยทรานส์ โลจิสติกส์ จำกัด” ผู้ให้บริการขนส่งสินค้าและตัวแทนรับจัดส่งสินค้าระหว่างประเทศ มีเป้าหมายรายได้ 850 ล้านบาทต่อปี ทุกปีที่ผ่านมายอดขายและจำนวนเที่ยวงานเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แต่กำไรสุทธิกลับไม่ขยับตาม

เมื่อเจาะลึก รากของปัญหาอยู่ที่ต้นทุนแฝงที่โตเร็วกว่ารายได้ ได้แก่ รถวิ่งเที่ยวเปล่าขากลับ ค่าปรับจากการส่งของล่าช้า และงานที่ต้องส่งซ้ำเพราะของผิดหรือเอกสารไม่ครบ ต้นเหตุคือแต่ละฝ่ายถูกวัดผลแยกกัน ฝ่ายขายเร่งรับงานเพื่อทำยอดโดยไม่ตรวจสอบความพร้อมของเส้นทางและรถ ฝ่ายคลังสินค้าจัดของไม่ทันรอบรถ และไม่มีฝ่ายใดรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมในตัวเลข “การส่งตรงเวลา” และ “ต้นทุนต่อเที่ยว” ทุกคนทำหน้าที่ของตนเองได้ครบ แต่ภาพรวมของบริษัทกลับขาดทุนกำไรไปทีละน้อย

ตารางตัวชี้วัดที่ออกแบบไว้

หัวใจอยู่ที่การกระจายน้ำหนัก KPI ข้ามฝ่าย

แทนที่จะให้ฝ่ายขายวัดแต่ยอดขาย และฝ่ายขนส่งวัดแต่จำนวนเที่ยว เราออกแบบให้ตัวชี้วัดเชิงกลยุทธ์สามตัว คือ อัตราการส่งตรงเวลา อัตราเที่ยวเปล่ารวมกับงานส่งซ้ำ และต้นทุนต่อเที่ยว ถูกกระจายน้ำหนักไปอยู่ในหลายฝ่ายพร้อมกัน

ตัวอย่างเช่น “อัตราการส่งตรงเวลา” ถูกใส่น้ำหนักไว้ในฝ่ายปฏิบัติการขนส่งและฝ่ายขายและบริการลูกค้า (ที่ต้องรับปากลูกค้าตามกำลังจริง) และฝ่ายจัดซื้อและวางแผนเส้นทาง (ที่ต้องจัดเส้นทางและรถให้สอดคล้องกับรอบงาน) ด้วย เช่นเดียวกัน “ต้นทุนต่อเที่ยว” ถูกผูกไว้ทั้งในฝ่ายวางแผนเส้นทาง ฝ่ายปฏิบัติการ และฝ่ายบัญชีและการเงิน ที่ต้องช่วยกันติดตามและควบคุม

ผลของการออกแบบเช่นนี้คือ ไม่มีฝ่ายใดทำคะแนนตัวเองเต็มได้โดยที่ฝ่ายอื่นเสียหาย ฝ่ายขายจะรับงานเกินกำลังไม่ได้อีกต่อไป เพราะหากการส่งล่าช้า คะแนนของฝ่ายขายเองก็ถูกหักด้วย กลไกนี้บังคับให้ทุกฝ่ายต้องประสานข้อมูลและวางแผนร่วมกันก่อนรับงาน ซึ่งคือพฤติกรรมที่บริษัทต้องการตั้งแต่แรก ส่วนฝ่ายทรัพยากรบุคคลรับบทเป็นผู้ดูแลให้ระบบประเมินยุติธรรมและเชื่อมโยงกับการพัฒนาคนขับและพนักงานคลัง

ผลลัพธ์ที่คาดหวังจากการวางระบบ

เมื่อทุกฝ่ายมีเป้าหมายร่วมกันบนตัวเลขเดียวกัน สิ่งที่คาดว่าจะเกิดขึ้นคือ อัตราเที่ยวเปล่าลดลงจากการวางแผนเส้นทางและจับคู่งานขาไป-ขากลับที่ดีขึ้น ค่าปรับจากการส่งล่าช้าลดลงจนเกือบหมดไป และงานที่ต้องส่งซ้ำลดลงเพราะคลังกับขนส่งตรวจสอบร่วมกันก่อนออกรถ

ปลายทางคือ อัตรากำไรสุทธิกลับมาเติบโตไปพร้อมกับยอดขาย แทนที่จะโตแต่ปริมาณงานบนต้นทุนที่บวมขึ้น

พร้อมออกแบบ KPI ให้ธุรกิจของคุณ

หากธุรกิจขนส่งหรือโลจิสติกส์ของคุณกำลังเจอปัญหายอดโตแต่กำไรไม่โต ทริปเปิล ไอ เอชอาร์ คอนซัลติ้ง พร้อมช่วยออกแบบระบบตัวชี้วัดเชิงกลยุทธ์ที่ผูกน้ำหนักข้ามฝ่าย ตั้งแต่วิเคราะห์จุดรั่วของกำไร ไปจนถึงวางเกณฑ์ประเมินที่นำไปใช้ได้จริง ติดต่อปรึกษาเราได้ที่นี่ เพื่อเริ่มต้นออกแบบระบบที่ทำให้ทุกฝ่ายเป็นเจ้าของผลลัพธ์ร่วมกัน